Više spavaju nego što su budni, Herodot ih nazivao "zlatnim mravima", a dešava se i da mladunci iz istog legla imaju različite očeve: UPOZNAJTE MRMOTE

Ovi krupni glodari koji žive na tlu jedan su od simbola Alpa i drugih planinskih područja. Prepoznatljivi su po svom simpatičnom, umiljatom izgledu. Donosimo vam devet zanimljivosti o mrmotima!

1. Postoji 14 živih vrsta mrmota

U fosilnim zapisima pronađeni su tragovi još četiri izumrle vrste. Alpski mrmot (Marmota marmota) živi isključivo u Evropi i jedina je vrsta mrmota koja se može videti u Alpima. U planinskim predelima Severne Amerike žive, između ostalih, sivi mrmot (Marmota caligata) i žutotrbušni mrmot (Marmota flaviventris). Ipak, ne naseljavaju svi mrmoti planine. Američki mrmot (Marmota monax), poznat i kao mrmot zviždač, živi u nizijskim predelima.

2. Alpski mrmoti imaju sopstveni jezik

Mrmoti su poznati po prodornim zvižducima kojima upozoravaju jedni druge na opasnost. Alpski mrmot koristi različite zvučne signale u zavisnosti od vrste pretnje. Jedan oštar, prodoran zvižduk upozorava na grabljivca iz vazduha, najčešće orla, dok niz zvižduka označava opasnost koja dolazi sa zemlje. Istraživanja severnoameričkih vrsta mrmota nisu pokazala istu povezanost između vrste pretnje i zvučnog upozorenja.

3. Monogamni su i žive u porodičnim zajednicama

Mrmoti žive u porodičnim grupama sa jasno utvrđenom hijerarhijom. Na čelu svake porodice nalaze se dominantni mužjak i ženka, a samo njima je dozvoljeno da se pare tokom godine. Dominantna ženka ima važnu ulogu u održavanju ovog pravila i sprečavanju ostalih članova porodice da se pare. Svaka porodica ima svoju jazbinu, koja se tokom generacija može širiti i prerasti u složen sistem podzemnih hodnika i prostorija. Svi članovi porodice spavaju zajedno u glavnoj prostoriji za hibernaciju, poznatoj kao hibernakulum.

4. Ipak, ponekad ima i neverstva

Istraživanja DNK pokazala su da između 2,2 i 13 odsto mladunaca mrmota ima drugačijeg oca od dominantnog mužjaka u grupi. Ponekad se dešava čak i da mladunci iz istog legla imaju različite očeve.

5. Porodice žive u kolonijama mrmota

Više porodičnih grupa čini koloniju, ali svaka porodica unutar nje ima svoju teritoriju. Iako žive jedni pored drugih, kontakti između različitih porodica prilično su retki i često neprijateljski. Granice svojih teritorija obeležavaju mirisom izmeta, što drugim grupama jasno stavlja do znanja gde se završava njihovo područje.

6. Mrmoti više vremena provode spavajući nego budni

Mrmoti hiberniraju oko 200 dana godišnje, tokom kojih izgube približno trećinu telesne mase. Za to vreme preživljavaju zahvaljujući zalihama masti koje su nagomilali pre zimskog sna. Ipak, ne spavaju neprekidno. Povremeno se bude na kratko, a naučnici smatraju da im ti periodi budnosti pomažu u regulisanju telesne temperature. Novorođeni mrmoti imaju posebno zahtevan zadatak: tokom prvih meseci života moraju da pojedu dovoljno hrane i razviju neophodne masne rezerve kako bi preživeli svoju prvu hibernaciju.

7. Kanadsko skijalište Vistler dobilo je ime po mrmotima

Zbog karakterističnih zvižduka, mrmoti su u Kanadi poznati i pod nazivima „zviždači“ i „zviždeće svinje“ (whistlers i whistlepigs). Upravo su njihovi zvuci inspirisali naziv poznatog kanadskog skijališta Vistler (Whistler). Područje je prvobitno nosilo naziv Londonska planina (London Mountain), zbog kišne i maglovite klime. Međutim, kako je skijalište počelo da se razvija, procenjeno je da bi ime Vistler bilo privlačnije turistima.

8. Mrmoti su se pojavili u Severnoj Americi pre 15 miliona godina

Nakon što su se američki kontinent i Evroazija razdvojili pre oko 40 miliona godina, vrste glodara počele su nezavisno da se razvijaju na ova dva kopna. Prvi mrmoti pojavili su se u Severnoj Americi pre približno 15 miliona godina. Vrste koje danas žive u Evroaziji potiču od mrmota koji su prešli Beringov moreuz i naselili ovo područje pre oko milion godina.

9. Mrmoti su još u antičko doba korišćeni za pronalaženje zlata

Pre oko 2.500 godina, starogrčki istoričar Herodot pisao je o velikim zlatnim „mravima“, većim od lisica, koji su navodno pomagali u pronalaženju zlata na području drevnog Persijskog carstva. Dugo se verovalo da je reč o izmišljenoj priči, ali istraživanja iz sredine devedesetih godina prošlog veka ponudila su drugačije objašnjenje. Prema toj teoriji, Herodotovi „mravi“ zapravo su bili zlatni mrmoti koji su živeli na području današnjeg Pakistana.

Stara persijska reč za mrmota značila je „planinski mrav“. Ovi glodari kopaju jazbine u peskovitom tlu koje sadrži zlato, a čestice peska zadržavaju se na njihovom krznu i tako dospevaju na površinu. Istoričari danas smatraju da su lokalna plemena sakupljala pesak koji su mrmoti iznosili iz svojih jazbina, a zatim iz njega izdvajala zlato. Tako su ovi neobični glodari, sasvim nesvesno, postali svojevrsni pomagači u potrazi za dragocenim metalom.