VUKOVI nisu samo ČUDOVIŠTA IZ BAJKI: 15 činjenica zbog kojih ćete ove PRELEPE ŽIVOTINJE gledati drugačijim očima

 

Sivi vuk (Canis lupus) živi u različitim delovima Severne Amerike, Evrope i Azije. Tokom hiljada godina razvile su se brojne podvrste, čiji se tačan broj i dalje razmatra među naučnicima.

Među njima su arktički vuk sa belim krznom, meksički vuk, iberijski vuk i himalajski vuk. Domaći psi takođe potiču od vukova.

2. Vukovi su izrazito društvene životinje

Vukovi žive u čoporima koje uglavnom čine članovi porodice. Zajednički love, brane teritoriju i brinu o mladuncima. Saradnja im omogućava da savladaju i znatno veći plen, poput jelena i losova.

Odnose unutar čopora učvršćuju igrom, međusobnim negovanjem i drugim oblicima društvenog ponašanja.

3. Čopor vukova funkcioniše kao porodica

Suprotno popularnom verovanju, čoporom ne upravlja nužno „alfa mužjak“ koji je dominaciju izborio u borbi. U divljini čopor najčešće čine roditeljski par i njihovi potomci iz prethodnih nekoliko godina.

Mlađi vukovi uglavnom napuštaju porodicu kada odrastu kako bi pronašli partnera i osnovali sopstveni čopor. Predstava o stalnim borbama za dominaciju uglavnom potiče iz istraživanja vukova u zatočeništvu, koji nisu bili u srodstvu.

4. Vukovi podižu mladunce u jazbinama

Za okot i odgajanje mladunaca vukovi koriste jazbine u pukotinama stena, šupljim stablima ili napuštenim životinjskim rupama. Neke imaju tunele duge dva do četiri metra koji vode do zaštićene prostorije.

Period parenja najčešće traje od februara do marta, a trudnoća oko 63 dana. Ženka obično okoti četiri do šest mladunaca.

5. Vukovi najčešće ostaju sa istim partnerom do kraja života

Vukovi se uglavnom pare sa istim partnerom tokom života, a roditeljski par predvodi čopor i učestvuje u njegovoj organizaciji, uključujući izbor mesta za lov.

Istraživanje praćenjem GPS uređajima pokazalo je da su partneri u više od 70 odsto zabeleženih merenja bili udaljeni manje od 100 metara jedno od drugog. Ako jedan ugine, drugi može pronaći novog partnera.

6. Vukovi naseljavaju veoma različita staništa

Vukovi žive širom Severne Amerike, Evrope i severne Azije, a njihova rasprostranjenost obuhvata i pojedine delove Severne Afrike. Mogu se prilagoditi tundri, planinama, močvarama i umerenim pustinjskim područjima.

U hladnijim krajevima imaju gušće krzno, dok je ono u toplijim predelima obično tanje. U potrazi za hranom mogu preći i do 50 kilometara dnevno, a teritorija jednog čopora može se prostirati na više od 1.500 kvadratnih kilometara.

7. Vukovi su izgubili veliki deo svog prirodnog staništa

Ljudske aktivnosti, lov i uništavanje staništa znatno su smanjili područje na kojem vukovi žive. Njihova istorijska rasprostranjenost smanjena je za približno trećinu.

Neke podvrste, među kojima su japanski i hokaido vuk, potpuno su izumrle. Gubitak prirodnih staništa i dalje predstavlja ozbiljnu pretnju njihovom opstanku.

8. Vukovi ne zavijaju na Mesec

Iako su često prikazani kako zavijaju prema Mesecu, vukovi to zapravo ne rade zbog njega. Zavijanje je način komunikacije kojim održavaju kontakt sa članovima čopora, upozoravaju druge vukove i obeležavaju teritoriju.

Njihovo zavijanje može se čuti sa udaljenosti do 16 kilometara, a svaki vuk ima karakterističan glas.

9. Vukovi su predatori na vrhu lanca ishrane

Vukovi uglavnom nemaju prirodne predatore koji ih redovno love kao plen. Njihova uloga u regulisanju brojnosti drugih životinja važna je za ravnotežu ekosistema.

Kada su vukovi tokom 20. veka nestali iz Nacionalnog parka Jeloustoun u SAD, broj biljojeda porastao je, a prekomerna ispaša doprinela je uništavanju vegetacije i eroziji tla. Ponovno naseljavanje vukova tokom devedesetih godina prošlog veka pomoglo je oporavku pojedinih delova ekosistema.

10. Vukovi su izuzetno vešti lovci

Njihova snaga, izdržljivost i sposobnost saradnje čine ih uspešnim lovcima. Tokom lova pojedini članovi čopora progone plen, dok drugi pokušavaju da mu preseku put za bekstvo.

Vukovi mogu trčati brzinom do 61 kilometar na sat. Odrasla jedinka tokom jednog obroka može pojesti i do devet kilograma mesa.

11. Čovek je najveća pretnja vukovima

Ljudi vekovima love vukove zbog krzna, iz sporta ili zbog straha da će napasti domaće životinje. U pojedinim područjima organizovani programi istrebljenja doveli su do potpunog nestanka lokalnih populacija.

Uništavanje staništa i sukobi sa stočarima i dalje ugrožavaju ove životinje. Mere koje omogućavaju suživot ljudi i vukova, uključujući zaštitu stoke bez ubijanja predatora, važne su za njihov opstanak.

12. Vukovi su najveći predstavnici porodice pasa

Vukovi pripadaju porodici pasa (Canidae), u koju spadaju i lisice, šakali, kojoti i druge srodne životinje.

Mužjak sivog vuka u severnim područjima obično je visok oko 76 centimetara u ramenima, dok mu težina može varirati od 14 do 65 kilograma, u zavisnosti od podvrste i staništa. Ženke su u proseku oko 20 odsto manje od mužjaka.

13. Vukovi su prvi put uvršteni na američku listu ugroženih vrsta 1973. godine

Sivi vuk je 1973. godine uvršten na listu vrsta zaštićenih američkim Zakonom o ugroženim vrstama. Zaštita i programi očuvanja doprineli su oporavku pojedinih populacija.

Prema Međunarodnoj uniji za očuvanje prirode (IUCN), sivi vuk kao vrsta globalno je svrstan u kategoriju najmanje zabrinjavajućih vrsta. Ipak, pojedine podvrste, poput himalajskog vuka, i dalje su ugrožene.

14. Nisu svi sivi vukovi sive boje

Uprkos svom imenu, sivi vukovi mogu imati crno, belo, smeđe ili sivkasto krzno. Njihova dlaka često kombinuje više nijansi, dok su područja oko njuške, lica i donjeg dela tela neretko svetlija.

Boja krzna zavisi od genetike i populacije kojoj vuk pripada.

15. Vukovima je potrebna naša zaštita

Vukovi imaju ključnu ulogu u očuvanju prirodne ravnoteže, ali su i dalje izloženi krivolovu, trovanju, zamkama i gubitku staništa.

Zaštita njihovih prirodnih područja, stroža primena zakona, edukacija javnosti i primena nenasilnih metoda zaštite stoke mogu doprineti očuvanju populacija vukova i ekosistema u kojima žive.