Skandal-majstor, romantik, politički vizionar... DESET RAZLOGA zašto je knez Mihailo zanimljiviji nego što možda mislite

Koliko ste se puta dogovarali sa nekim za susret u centru Beograda, pa odabrali lokaciju „kod Konja“? Spomenik popularan pod tim „nadimkom“ nalazi se na platou ispred Narodnog muzeja na Trgu Republike, podno ulice koja upravo nosi ime konjanika koji je ovekovečen spomenikom, Knez Mihailove.

Ovo ime se često izgovara kao jedna od ključnih tačaka u prestonici Srbije, ali se o samom Knezu Mihailu malo govori van škole i kabineta za istoriju.

Donosimo vam deset zanimljivih podataka o čoveku čije ime nosi najpoznatija pešačka zona u Srbiji.

1. Bio je drugi put knez Srbije sa samo 25 godina. Nakon smrti svog oca, kneza Miloša, Mihailo se 1860. ponovo našao na čelu Srbije, i to u trenutku kada je zemlja pokušavala da se izbori za što veću samostalnost od Osmanskog carstva.
2. Imao je samo 42 godine kada je ubijen. Knez Mihailo ubijen je 10. juna 1868. godine u Košutnjaku, dok je šetao sa Katarinom Konstantinović. Njegova smrt bila je posledica političke zavere.
3. Bio je veliki zaljubljenik u književnost i umetnost. Mihailo je pisao poeziju, a bio je i mecena umetnicima i kulturnim radnicima. Njegova ličnost se zato ne može svesti samo na političara i vladara.
4. Bio je blizak sa Vukom Karadžićem. Knez Mihailo podržavao je Vuka i njegov rad, a prema reformatoru srpskog jezika odnosio se sa velikim poštovanjem.
5. Imao je vanbračnog sina, Velimira Mihaila Teodorovića, kasnije srpskog zadužbinara. Inače, bio je dva puta u braku, ali nijedan brak nije rezultirao naslednikom. Njegov drugi brak sa Julijom Hunjadi, pripadnicom ugarske plemićke porodice, bio je veoma zapažen, ali je završen razvodom.
6. Njegova ljubavna priča sa Katarinom Konstantinović bila je velika dvorska drama. Mihailo je bio emotivno vezan za Katarinu, koja je bila njegova bliska rođaka. Njihova namera da se venčaju izazvala je ozbiljne kontroverze, posebno zbog srodstva i pitanja naslednika.
7. Pod njegovom vlašću Srbija je napravila ogroman korak ka punoj nezavisnosti. Godine 1867. osmanske trupe napustile su tvrđave u Srbiji, uključujući Beogradsku tvrđavu. Ključeve Beograda knezu Mihailu predao je Ali Riza-paša. Taj događaj bio je jedan od ključnih koraka ka srpskoj nezavisnosti 1878.
8. Beograd mu je podigao jedan od svojih najpoznatijih spomenika. Spomenik knezu Mihailu na današnjem Trgu Republike delo je italijanskog vajara Enrika Pacija. Otkriven je 1882. godine i postao jedan od najprepoznatljivijih simbola centra Beograda.
9. Njegova politika bila je mnogo ambicioznija od pukog oslobađanja Srbije. Bio je veliki protivnik osmanske vlasti na Balkanu, ali nije razmišljao samo o Srbiji. Radio je na stvaranju šireg balkanskog saveza protiv Osmanskog carstva i pokušavao da poveže Srbiju sa drugim balkanskim narodima. 
10. Njegovo ubistvo u Košutnjaku do danas zvuči kao filmska priča. Poslednji dan života proveo je u običnoj šetnji Košutnjakom. Čovek koji je uspeo da izdejstvuje odlazak osmanske vojske iz srpskih tvrđava ubijen je praktično usred beogradske šume. Na kneza i njegove pratioce pucali su Pavle i Kostа Radovanović i njihovi saradnici. Knez Mihailo je ubijen, a ranjeni su i ljudi koji su bili sa njim. Motiv zavere povezivan je sa dinastičkim i političkim sukobima oko Obrenovića i Karađorđevića. 

„Što se bore misli moje“

Što se bore misli moje je ljubavna pesma koju je napisao srpski knez Mihailo Obrenović kneginji Kleopatri Karađorđević.

Ranije se verovalo da ju je knez napisao svojoj bliskoj rođaci Katarini Konstantinović, u koju je bio zaljubljen, ali kojom nije smeo da se oženi da mu ne bi pao ugled u narodu, a i zato što mu je vera branila tu ženidbu. Međutim, 2003. godine je otkriven originalni dokument sa posvetom koji je knez Mihailo uputio za rođendan Kleopatri Karađorđević (1835—1855), kasnije udatoj Petronijević. Dokument je štampan u Beču na francuskom jeziku i predstavlja notni zapis za klavir pesme „Što se bore misli moje“, pišu Novosti.

Što se bore misli moje
Iskustvo mi ćutat` veli,
Bež`te sada vi oboje
Nek mi srce govori.

Prvi pogled oka tvoga
sjajnom suncu podoban
ranio je srce moje,
učinio robom ga.

Da te ljubim, ah, jedina
celom svetu kazaću,
sam` od tebe, ah, premila,
ovu tajnu sakriću.

Ova pesma je do danas popularna, a najpoznatija je interpretacija Zvonka Bogdana.