Srpska pravoslavna crkva danas slavi Svetog Georgija - Đurđevdan

Đurđevdan je jedna od najčešćih slava kod Srba.

Prema predanju, ovaj svetitelj je zaštitnik slabih, nemoćnih i onih koji su ugroženi na bilo koji način.

Rođen je između 275. i 280. godine u maloazijskoj oblasti Kapadokiji, u bogatoj i uglednoj hrišćanskoj porodici.
Kad mu je otac postradao kao hrišćanin, majka se preselila u Palestinu, gde je dečak odrastao. Već u 20. godini dospeo je do čina tribuna u službi cara Dioklecijana.

U to vreme car je započeo veliki progon hrišćana, a Đorđe je stupio pred cara i rekao da je i on hrišćanin.
Time je započelo njegovo stradanje za veru. Tamnica i strašna mučenja nisu ga pokolebali, on se neprestano molio Bogu i Bog ga je isceljivao i spasavao smrti.

Kada je Đorđe molitvom vaskrsao jednog pokojnika, mnogi su primili veru Hristovu, a među njima je bila i careva žena Aleksandra. Car je potom odlučio da Đorđa i svoju ženu osudi na smrt sečenjem glave. Carica Aleksandra je izdahnula na putu do mesta pogubljenja, a Georgije je posečen 23. aprila, odnosno 6. maja po novom kalendaru 303. godine.

Posvećeni su mu mnogi manastiri, među kojima je najpoznatiji manastir Đurđevi Stupovi.

Sveti Georgije je poštovan kao zaštitnik mnogih država i gradova u Evropi. Proslavljaju ga Grci, Rusi, Bugari, Srbi, Englezi, Francuzi, Nemci, Italijani, i drugi narodi.

Prikaz Svetog Georgija koji ubija aždaju, simbol paganstva, zasnovan je na popularnoj legendi hrišćanske mitologije - Georgije i Aždaja.

Đurđevdan je u srpskom narodu praznik sa najviše običaja. Prema verovanju, na današnji dan se sreću zima i proleće.
Običaj je da se na ovaj dan pletu venčići od lekovitih trava koji se bacaju u tekuću vodu. Veruje se da venčić ukućanima donosi zdravlje, a polju berićet. Seku se vrbe i onda se one stavljaju na kuće, a deca uglavnom dolaze uveče i skidaju te venčiće. Venac ukraden sa devojčine kuće simboliše to da onaj koji ga ukrade jednog dana može da postane njen budući muž.

Ilustracija; Foto: Snezana Vasiljevic/Shutterstock

Ako je na Đurđevdan vedro vreme, biće plodna godina, kaže staro verovanje, a ako pada kiša, predstoji sušno leto.

Prema narodnim pesmama, na Đurđevdan su se sastajali i hajduci, pa je tako Đurđevdan hajdučki sastanak.

Đurđevdan je praznik stočara, pa su se običaji najduže zadržali u planinskim krajevima.

Srpska pravoslavna crkva ga slavi dva puta godišnje. Glavni praznik je Đurđevdan i praznuje se 6. maja po gregorijanskom kalendaru (23. aprila po crkvenom kalendaru), a drugi je prenos moštiju i obnavljanje Hrama Svetog Georgija - Đurđic, koji se slavi 16. novembra (3. novembra po crkvenom kalendaru).

Đurđevdan se praznovao još u prethrišćanskom periodu, jer se ovaj dan oduvek vezivao za početak novog godišnjeg ciklusa, buđenje i obnovu prirode, za ljubav, radost i nove godišnje planove.