Pravoslavni vernici slave Vaskrs, najznačajniji hrišćanski praznik

Vaskrsenje simbolizuje pobedu života nad smrću, a proslava je počela ponoćnim liturgijama, uz zvona i vaskršnji tropar ''Hristos vaskrse iz mrtvih'' (Hristos Vaskrse iz mrtvih, smrću smrt razruši, a onima koji su u grobovima život darova).

Vaskrsenje, takođe, znači i početak novog duhovnog života i pobedu nad grehom.

U Hramu Svetog Save u Beogradu u prisustvu velikog broja vernika održana je ponoćna vaskršnja liturgija koju služi vikarni episkop toplički Petar uz sasluženje beogradskih sveštenika, dok će jutarnju liturgiju u Hramu služiti vikarni episkog moravički Tihon, sa početkom u devet sati.

Patrijarh Srpske pravoslavne crkve Porfirije služiće ujutru arhijerejsku  liturgiju u Pećkoj patrijaršiji na Kosovu i Metohiji, sa vaskršnjim jutrenjem od 6.30 sati.

Patrijarh srpski Porfirije je poručio u Vaskršnjoj poslanici SPC da čuda nisu samo neobični događaji niti samo veliki Božji zahvati u istoriji već da je  čudo i kad oprostimo i prekinemo krug mržnje. 

"To nije tek moralni zahtev niti apstraktno načelo. To je projava Vaskrsenja i učestvovanje u njegovoj sili i slavi. Osveta je raspeće bez vaskrsenja, a nepraštanje i mržnja su smrt i zauvek zapečaćeni grob. Zato Vaskrsenje nije samo događaj koji pripada prošlosti nego stvarnost u koju ulazimo svaki put kad opraštamo, kada ne uzvraćamo udarcem na udarac i kad u neprijatelju prepoznajemo brata. Tada biramo život umesto smrti. Tada se kamen pomera i sa našeg unutrašnjeg groba", poručio je patrijarh.

Takođe, istakao je da vera u vaskrsenje nije samo unutrašnje uverenje nego sila koja oblikuje naš odnos prema bližnjima, prema svakom čoveku kao ikoni Božjoj.

U ponoć su se, posle dana žalosti, ponovo oglasila crkvena zvona u znak radosti. Pre početka liturgije ide litija oko hrama i služi se Vaskršnje ili  Pashalno jutrenje.

U Hramu Svetog Save noćas je, pre ponoćne vaskršnje liturgije, vernicima podeljen plamen Svetog i blagodatnog ognja sa Hristovog groba u Jerusalimu.

Na početku Vaskršnjeg jutrenja, episkop toplički Petar, koji predvodi ponoćnu liturgiju, Blagodatnim ognjem upalio je prvu sveću, kako bi tim svetim plamenom svi prisutni vernici upalili svoje sveće.
Vaskrs, pored vernika SPC, proslavljaju po julijanskom kalenadaru  i Antiohijska, Jerusalimska, Ruska, Gruzijska, Japanska i druge pravoslavne crkve.

Za hrišćane je praznik Vaskrsenja Hristovog, praznik nad praznicima i događaj koji je pre više od dva milenijuma izmenio istoriju čovečanstva.

Na svakoj liturgiji se proslavlja pobede života nad smrću, jer vernici  pričešćujući se učestvuju u Hristovom vaskrsenju, pa za njih  pričešće nije samo simboličan obred već način na koji vaskrsli Hristos ostaje živ i prisutan u zajednici vernika kroz vekove.

U Srbiji je običaj da vaskršnje slavlje počne odmah posle jutarnje službe, a tada se vernici pozdravljaju rečima Hristos Vaskrse-Vaistinu Vaskrse ili Hristos Voskrese-Vaistinu Voskrese.
Isus Hristos je, prema jevanđeljima i verovanju, raspet u petak, u subotu je ležao u grobu, a u nedelju je vaskrsao iz mrtvih i tako pobedio smrt i svim ljudima darovao večni život.
Vaskršnjim slavljem za vernike se završava najstroži Veliki post koji se najviše dana posti na vodi, a običaj je da vaskršnja jaja budu prvi mrsni zalogaji.

Vaskrs ili hrišćanska Pasha je najveći hrišćanski praznik, dan koji Crkva slavi kao centralni događaj Hristove pobede nad smrću i čini suštinu  hrišćanskog učenja.

Naziva se i Pasha, po ugledu na starozavetni praznik koji su Jevreji svetkovali u proleće u spomen čudesnog oslobođenja iz egipatskog ropstva, jer označava prelazak sa Hristom iz smrti u život, sa zemlje u večni nebeski život.

Za pravoslavne najranije Vaskrs može da bude 4. aprila, a najkasnije 8. maja, a kod zapadnih hrišćana je uvek između 22. marta i 25. aprila. 

Datum Vaskrsa za sve pravoslavce određuje Jerusalimska patrijaršija, koja se i dalje drži julijanskog kalendara, a i crkve koje inače koriste novi kalendar, kao što su Grčka i Rumunska, slave Vaskrs po Pravoslavnoj pashaliji koja nema veze ni sa julijanskim ni sa gregorijanskim kalendarom.
Vaskrs se uvek proslavlja u prvoj nedelji punog meseca posle prolećne ravnodnevice i posle jevrejske Pashe, na osnovu odluke koja je doneta na Nikejskom saboru 325. godine, koju i danas poštuju sve pravoslavne crkve. 

Sva vera i propoved Hristovih učenika, a kasnije i svakog hrišćanina, potiče iz vaskrsenja kao najvažnijeg Hristovog dela.

"U Rimljanima 6, 4-5. apostol Pavle jasno povezuje istorijski akt Hristovog vaskrsenja sa novim životom - Kao što usta Hristos iz mrtvih, tako i mi u novom životu da hodimo. U Rimljanima 8, 11. apostol govori o Duhu Svetom koji je sila vaskrsenja Hristovog, ali i našeg novog bića. Sila vaskrsenja je pobeda nad grehom u nama".

Prema predanju, u subotu su došli prvosveštenici i fariseji kod Pilata da traže od njega da postavi stražu ispred Hristovog groba, jer su se plašili da će neko od Hristovih učenika ukrasti njegovo telo i da će tako narod poverovati da je Isus vaskrsao, kao što je i najavljivao.

U nedelju je, prema verovanju, Hristos vaskrsao iz mrtvih, pošto je njegov grob ostao prazan i tako pobedio smrt i svim ljudima darovao večni život.

Hrišćani veruju da je prva osoba koja je srela vaskrslog Isusa Hrista bila Marija Magdalena, kao i da se kasnije ukazao i svojim učenicima.
Vernici SPC, Vaskrs obeležavaju tri dana, a crvenim slovom u crkvenom kalendaru, su pored prvog dana, obeleženi i Vaskršnji ponedeljak i Vaskršnji utorak.
Vaskrs je vrhunac hrišćanske crkvene godine, praznik nad praznicima, jer se na taj veliki dan, prema predanju, ispunilo očekivanje i želja svih pravednika i proroka od Adama do Svetog Jovana Krstitelja.
Cela nedelja po Vaskrsu naziva se Svetla nedelja, a crkvene pesme koje se tada pevaju pune su radosti i veselja i pevaju se čak i u tužnim prilikama, na pogrebu, ako bi se desio te nedelje.
Vaskršnja jaja se, prema običajima, farbaju u crveno kao simbol prolivene krvi Hristove.

Prvo ofarbano jaje se prema narodnim običajima smatra, "čuvarkućom", odnosno zaštitnikom kuće i zdravlja, i običaj je da se čuva do narednog Vaskrsa.
Prema verovanju, Marija Magdalena je rimskom caru Tiberiju poklonila prva jaja, kada je došla u Rim sa porukom o vaskrsenju Isusa Hrista.

 

Komentari (0) Ostavi komentar