Znate li zašto tigar ima šare kao otisak prsta? 10 zanimljivosti o velikim mačkama

Od 38 vrsta mačaka koje žive na planeti, samo pet pripada grupi koju nazivamo velikim mačkama. One pripadaju rodu Panthera i naseljavaju različita staništa širom sveta, od ledenih predela Sibira do tropskih močvarnih šuma Indije. Nažalost, brojnost svih vrsta velikih mačaka u svetu je u ozbiljnom padu. Za razliku od drugih mačaka, karakteristična osobina pripadnika roda Panthera jeste sposobnost da riču.

1. Lav je jedina društvena velika mačka. Dok ostale velike mačke uglavnom žive samotnjačkim životom u divljini, lavovi gotovo uvek žive u grupama koje se nazivaju čopori. Oni mogu imati do 30 odraslih jedinki i njihove mladunce.
2. Panter nije posebna vrsta. Iako se često tako misli, naziv „panter“ najčešće se koristi za leoparde i jaguare, posebno za njihove melanističke, odnosno potpuno crne jedinke, poznate kao crni panteri.
3. Velike mačke žive u veoma različitim staništima. Mogu se pronaći u pustinjama, šumama i planinskim predelima, od hladnih umerenih zona do tropskih krajeva. Nastanjuju područja od nivoa mora pa sve do 6.000 metara nadmorske visine. Kao predatori, njihov životni prostor prvenstveno određuje dostupnost plena, ali sve veći uticaj ima i širenje ljudskih naselja i aktivnosti.
4. Broj svih vrsta velikih mačaka u svetu opada. Glavne pretnje su gubitak staništa, sukobi ljudi i divljih životinja, ilegalna trgovina divljim životinjama i lov.
5. Tigar je najugroženija velika mačka. Procene govore da u divljini živi između 2.154 i 3.900 tigrova. Većina preostalih divljih tigrova nalazi se u Indiji. Osim gubitka staništa, ugrožavaju ih i krivolov i ilegalna trgovina delovima njihovih tela za potrebe tradicionalne medicine.
6. Beli lavovi i beli tigrovi nisu posebne vrste niti podvrste. Njihova bela dlaka posledica je retke recesivne genetske mutacije. Beli tigrovi u zatočeništvu često imaju razroke oči, što može biti posledica parenja u srodstvu. Takvo parenje se koristi kako bi se dobila ova retka boja dlake, uprkos negativnim posledicama po zdravlje životinja.
7. Samotnjačke velike mačke u velikoj meri se oslanjaju na čulo mirisa u komunikaciji. One obeležavaju teritoriju mokraćom, izmetom i mirisima iz različitih žlezda. Mirisni tragovi drugim jedinkama pružaju informacije o životinji koja ih je ostavila, a često se kombinuju i sa vizuelnim oznakama, poput ogrebotina na stablima.
8. Šare na krznu velikih mačaka služe kao kamuflaža. Odrasli lavovi nemaju šare na krznu, leopardi i snežni leopardi imaju pege, dok jaguari imaju karakteristične rozete, odnosno prstenaste šare. Šare tigra su jedinstvene za svaku jedinku, baš kao otisak prsta kod čoveka.
9. Jaguari su jedine velike mačke iz roda Panthera koje žive u Amerikama. Sve ostale vrste ovog roda prirodno su rasprostranjene u Evroaziji. U Amerikama živi i još jedna velika divlja mačka, ali ona ne pripada rodu Panthera: puma, poznata i kao planinski lav ili kuguar.
10. Izraz „velike mačke“ nema uvek isto značenje. Prema pojedinim naučnim klasifikacijama, u velike mačke spada samo pet vrsta iz roda Panthera: lav, tigar, leopard, jaguar i snežni leopard. U drugim, širim podelama među velike mačke često se ubrajaju i vrste poput pume i geparda.