Uloguj se

Uloguj se

Pretraga
Pronađite nas na

Urban korner

02. 06. 2017. 10:16   >>  16:32

Tradicija i inovacija: Razgovori povodom 80 godina od prvog broja "Studenta"

Povodom 80 godina od prvog broja Studenta u Domu kulture Studentski grad, u ponedeljak 5. juna 2017. godine od 19 časova održaće se četvrti razgovor na teme: Revolucija i san o revoluciji i List Student u istoriji svetske revolucije 1968. godine.

Događaji koji su kao “Jun 1968” poznati na Beogradskom i drugim jugoslovenskim univerzitetima tog vremena, danas, sa istorijske distance od čitavih 49 godina jasno se prepoznaju kao kulminacija “Svetske revolucije 1968”. Reč je o kumulativnom skupu procesa i događaja koji su doveli do dubokih promena svetskog i svakog lokalnog društva u Evropi, Amerikama i širom sveta u periodu od 1966-1970-1976, pa sve do pokretanja neoliberalne kontrarevolucije 1979-1981. List Student odigrao je u ovim događajima prvorazredno progresivnu i časnu ulogu – na Beogradskom univerzitetu, u srpskom i jugoslovenskom društvu, ali, takođe, i na evropskoj i svetskoj sceni uopšte. O različitim aspektim tih događaja, o Studentovom doprinosu, o tadašnjem i docnijem odnosu nosilaca vlasti i moći prema ovim događajima, o ličnim i generacijskim iskustvima, kao i o drugim važnim pitanjima “Svetske revolucije 1968” biće reči na Četvrtom, i poslednjem, razgovoru u okviru ciklusa Tradicija i inovacina.

Učesnici razgovora su: Đorđije Uskoković, Ljubiša Ristić, Branka Otašević, Snježana Milivojević, Dragoljub Mićunović, Ljubomir Kljakić (moderator), Alija Hodžić.

U okviru ciklusa Tradicija i inovacija. Razgovori povodom 80 godina od prvog broja Studenta, do sada je održano: Prvi razgovor, 29. mart 2017; Drugi razgovor, 24. april 2017; Treći razgovor, 29.maj 2017.

O listu Student:

1. Beograd, 15. mart 1937 Počeo da izlazi list Student, organ Akcionog odbora stručnih studentskih udruženja Beogradskog univerziteta i centralno glasilo revolucionarnog studentskog pokreta na tom univerzitetu, ali i tadašnjoj Jugoslaviji uopšte.

U periodu 1932/1936 - 1941, revolucionarni studentski pokret na Beogradskom univerzitetu, bio je jedan od najmasovnijih, najuticajnijih i najbolje organizovanih pokreta među svim takvim pokretima na evro-američkoj političkoj mapi.
Student je rezultat sprovođenja anti-fašističke i anti-ratne politike Narodnog fronta u studentskom pokretu (široki demokratski savez antifašista: komunista, demokrata, levih i desnih zemljoradnika…). Student je pokrenut nešto više od dve godine pre početka Drugog svetskog rata i četiri godine pre nego što će taj rat zahvatiti i Jugoslaviju.

2. Kako je pokrenut Student? Do pokretanja Studenta došlo je posle više sastanaka grupe studentskih aktivista (antifašista, levičara, članova SKOJ-a) koji su se krajem 1936. i početkom 1937, na inicijativu Iva Lole Ribara, sastajala u beogradskoj kafani Akademija (nalazila se u prizemlju Srpske kraljevske akademije, danas SANU, u beogradskoj Brankovoj ulici 15, gde se ova ustanova nalazila do 1952).

3. Ko je bio Ivo Lola Ribar? Ivo Lola Ribar (1916 - 1943) studirao je političke nauke i političku ekonomiju u Parizu i Ženevi do 1935, tada se vratio u Beograd, upisao Pravni fakultet, diplomirao 1939, a onda se u školskoj 1940/1941, upisao na beogradski Filozofski fakultet. Kao jedan od najbrijantnijih pripadnika svoje generacije, mladi intelektualac koji govori više stranih jezika, čovek svetskih manira i plebejac, pesnik i revolucionar, Ivo Lola Ribar jedan je od organizatora i najistaknutijih ličnosti omladinskog i studentskog revolucionarnog pokreta u Beogradu i Jugoslaviji tog vremena, član CK KPJ i sekretar CK SKOJ-a… Takođe, Ivo Lola Ribar jedan je od najistaknutijih ličnosti međunarodnog studentskog i omladinskog pokreta u godinama pred Drugi svetski rat. Poginuo je u napadu neprijateljskog aviona na improvizovani partizanski aerodromi na Glamočkom polju, 27. novembra 1943, odakle je, kao član CK KPJ, član Vrhovnog štaba NOV i POJ, glavni urednik Omladinske borbe, član redakcije Borbe, predsednik Ujedinjenog saveza antifašističke omladine Jugoslavije (USAOJ), lični izaslanik Josipa Broza Tita i šef prve vojne misije NOV i POJ trebao da odleti u Kairo. Za Narodnog heroja Jugoslavije, Ivo Lola Ribar proglašen je 18. novembra 1944.

4. Ko je na početku uređivao Student? Od 15. marta 1937. do izbijanja rata 1941. godine, Student su uređivali Bogdan Pešić (glavni i odgovorni urenik), Ivo Lola Ribar (nepotpisivani pisac glavnih političkih uvodnika), Ratko Popović, Savo Dragojević, Boža Pejović, Puniša Perović, Milutin Popović Sandžaklija, Anton Kolendić i drugi. Redakcija je radila u Siminoj 8.

5. Šta je bila uređivačka strategija Studenta? Glavni ciljevi studentskog pokreta za koje se Student zalagao bili su: anti-ratna politika i aktivni otpor prema vladajućem režimu i njegovoj politici unutrašnjeg terora i lojalnosti prema Hitlerovoj Nemačkoj i Musolinijevoj Italiji (namesništvo Pavla Karađorđevića, vlada Milana Stojadinovića i njegovih saveznika Antona Korošca i Mehmeda Spaha), odbrana akademskih sloboda i autonomije univerziteta, razvijanje studentske solidarnosti i mreže za ekonomsku samopomoć, podrška radu studentskih kulturnih, sportskih i drugih udruženja, podrška sindikalnom pokretu i borbi radnika za svoja prava, dosledni anti-fašizam, međunarodna solidarnost sa Republikom Španijom i drugim zemljama neposredno ugroženim od strane Nemačkog nacizma, Italijanskog i Japanskog fašizma.

6. Studenta od 1946. do kraja 20. veka. Obnovljen već 1946, Student je kao nedeljni list beogradskih studenata i studentskog pokreta za opšta društvena, politička i kulturna pitanja, izlazio kontinuirano u štampanom obliku, sve do kraja osamdesetih godina 20. veka. Pokušaji da se kontinuitet izlaženja Studenta obnovi i održi tokom devedesetih i dvehiljaditih, na žalost, nisu urodili plodom. Na Dan studenata 1968 – 4. april 1968 – i naposredno pred studentsku pobunu poznatu kao Jun 68, Studentu je uručen Orden bratstva i jedinstva kojim ga je odlikovao J. B. Tito.

7. Istorijski značaj Studenta i doprinos njegovih saradnika. Kao aktivni subjekti jugoslovenske i srpske društvene, kulturne, političke, umetničke, naučne, novinarske i svake druge istorije, generacije Studentovih urednika i saradnika ostavile su više nego dubok, podsticajan i neizbrisiv trag. Ono što kroz decenije povezuje sve generacije Studentovih urednika i saradnika jeste čvrsto uverenje da je bolji, drugačiji, slobodniji i ljudskiji svet moguć i da se za njega vredi boriti. Dokazi o tome danas se mogu naći u sačuvanim kompletima tog lista, u ličnim biografijama stvaralaca koji su od 1937. radili u tridesetak Studentovih redakcija i obeležili naš 20. vek, u arhivama političkih i policijskih ustanova koje su se tokom decenija bavile Studentom i njegovim saradnicima, ili unutar korpusâ ideja koji sačinjavaju naše posebne istorije – društvena istorija, istorije književnosti, filozofije, nauke, umetnosti, novinarstva, grafičkog dizajna, politička istorija… ili istorija morala i svakidašnjeg života.
Ovaj bogati Studentov trezor ideja, kreativnosti i imaginacije do danas nije istražen – nepristrasno, sistematično i kritički. Zadatak da se taj krupan nedostatak otkloni ostaje tako zadatak za neka bolja vremena. Inicijativa za obeležavanje 80 godina od pojave prvog broja Studenta, koju je u septembru 2016. pokrenula neformalna grupa Studentovih veterana iz različitih generacija – urednici i saradnici Studenta od pedesetih do kraja osamdesetih i dvehiljaditih godina – ima za cilj da podstakne, pokrene i ohrabri takav tok događaja u budućnosti.

0 Komentari

Ukoliko želite da komentarišete sa svojim korisničkim imenom, molimo vas da se ulogujete.

Ostali komentari